آخرين جرعه جام

بشـــنويد  با صدای شاعر

همه
    لرزش ِ دست و دل‌ام
                         از آن بود
که عشق
        پناهي گردد،
پروازی نه گريزگاهي گردد.

آی عشق آی عشق
چهره‌ی آبي‌ات پيدا نيست.

 □

 و خنکای مرهمي
      بر شعله‌ی زخمي
نه شور ِ شعله
بر سرمای درون.

 آی عشق آی عشق
چهره‌ی سُرخ‌ات پيدا نيست.

 □

غبار ِ تيره‌ی تسکيني
                        بر حضور ِ وَهن
و دنج ِ رهايي
              بر گريز ِ حضور،
سياهي
        بر آرامش ِ آبي
و سبزه‌ی برگچه
              بر ارغوان

آی عشق آی عشق
رنگ ِ آشنايت
پيدا نيست.

احمد شاملو ۱۳۵۲ - ابراهيم در آتش

بايد اِستاد و فرود آمد
بر آستان ِ دری که کوبه ندارد،
چرا که اگر به‌گاه آمده‌باشي دربان به انتظار ِ توست و
                                                                 اگر بي‌گاه
به درکوفتن‌ات پاسخي نمي‌آيد.

مرا
     تو
بي‌سببي
       نيستي.
به‌راستي
صلت ِ کدام قصيده‌اي
                      اي غزل؟
ستاره‌باران ِ جواب ِ کدام سلامي
                                       به آفتاب
از دريچه‌ي ِ تاريک؟

کلام از نگاه ِ تو شکل مي‌بندد.
خوشا نظربازيا که تو آغاز مي‌کني!

□

پس ِ پُشت ِ مردمکان‌ات
فرياد ِ کدام زنداني‌ست
                               که آزادي را
به لبان ِ برآماسيده
                                 گُل ِ سرخي پرتاب مي‌کند؟ ــ
ورنه
           اين ستاره‌بازي
حاشا
           چيزي بده‌کار ِ آفتاب نيست.

□

نگاه از صداي ِ تو ايمن مي‌شود.
چه مومنانه نام ِ مرا آواز مي‌کني!

□

و دل‌ات
کبوتر ِ آشتي‌ست،
در خون تپيده
به بام ِ تلخ.

با اين همه
چه بالا
چه بلند
پرواز مي‌کني!

فروردين ِ ۱۳۵۱
از مجموعه ابراهيم در آتش، احمد شاملو

سال ۱۹۹۰ زنده‌ياد شاملو سخنرايی کرد که بسيار جنجالی شد - خصوصاً در باب شاهنامه و فردوسی - ما هم که آن زمان در ايران فقط جوابيه‌ها را می‌خوانديم و اصل سخنرانی را هيچ وقت نديدم. تا اينکه متن کامل سخنرانی احمد شاملو را بصورت pdf اينجا ديدم، برای تنبل‌هايی مثل من هم صدای سخنرانی را از اينجا می‌توانيد دانلود کنيد. بخش نخست ، بخش دوم

هر چند که شايد به‌نظر بعضی‌ها نظر دادن در مورد بزرگان روا نيست ولی من اينگونه فکر نمی‌کنم، و خوشحال می‌شوم اگر بعد از اينکه شنيديد - يا خوانديد - و فکر کرديد نظرتان را هم بنويسيد. ممنون.
شايد شنيدن مصاحبه ايرج گرگين با احمد شاملو هم بعد از آن خالی از لطف نباشد.

آهاااااای تو که ریشه‌های من را دریافته‌ای
 تو که صدايت با صدای من آشناست

 چشمه نوش